Ülkemizde Havuzlarda Elektrik Tesisatı İlgili Yönetmelikler ve Standartlar
Bölüm-1 


Sabri Günaydın

[Yayım Tarihi: 17  Haziran 2025]


Manisa Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek ve havuzlarda kaybettiğimiz tüm canların anısına…

 

Ülkemizdeki  havuzların elektrik tesisatları ile ilgili yönetmelikler aşağıdadır. 

a) Elektrik İç tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği 03.12.2003

Madde 2  … 
Kararnameler, tüzükler, yönetmelikler ve ilgili Türk Standartları bu Yönetmelikte dikkate alınır. Yönetmelikte bulunmayan standartlar ve hükümler için; EN, HD, IEC, VDE ve DIN standartları geçerlidir. Çelişme durumunda yukarıda belirtilen öncelik sırası göz önüne alınır. 

2019 yılında Elektrik Mühendisleri Odamız tarafından,  güncel standartların atıf edilmesi çalışmaları yapılarak yönetmelik taslağı Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığımıza gönderilmiş olup halen sonuçlandırılmamıştır. 

b) Elektrik İç tesisleri Yönetmeliği 1984 

Yönetmelik 1984 yılında yayınlanmıştır. 1986, 1995, 1996, 1998, 2000, 2004, …2018 yıllarında yapılan tüm değişikliklere rağmen; ilgili, ilişkili güncel standartlar ile güncel HD 60364 ve IEC 60364 serisi standartlarını yansıtmamakta olup güncel standartların, teknolojik gelişmelerin çok gerisinde kalan, can ve mal güvenliği açısından yönetmeliğin acilen güncellenmesi gereklidir. 

2005, 2019 yıllarında Elektrik Mühendisleri Odamız tarafından teknolojik gelişmeler,  güncel standartlar doğrultusunda yönetmelik güncelleme çalışmaları yapılarak taslak çalışma Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımıza gönderilmiş olup aradan geçen 20 yıllık süreçte yönetmelik güncelleme çalışmaları bakanlığımızca halen sonuçlandırılmamıştır.


 “Havuzlardaki Elektrik Tesisatları”  nın  standart çalışmaları ve gelişmeleri aşağıda olup, öncelikle IEC , CENELEC  standartları sonrada ülkemizdeki TSE standartları açıklanacaktır. 

a) IEC (İnternational Electrotechnical Commission /Uluslararası Elektroteknik Komisyonu)

a.1) Havuzlarla ile ilgili IEC 60364-7-702   standardı  IEC tarafından ilk olarak 1983 yılında yayınlanmıştır. Standart daha sonra 1997 ve 2010 yıllarında güncellenmiştir.

 IEC ‘de yürürlükte olan 2010 yılında yayınlanmış olan standart 1997 yılında yayınlanan standardı iptal ederek, onun yerine geçmiştir.
 
IEC 60364-7-702:2010 
Alçak gerilim elektrik tesisatları - Bölüm 7-702: Özel tesisatlar veya konumlar için gereklilikler - Yüzme havuzları ve  fıskiyeli  süs havuzları

Standardın kapsamı aşağıdadır. 

- Yüzme havuzlarının ve çocuk havuzlarının su bulunan kısmı ve çevrelerindeki bölgeler;

- Doğal sulardaki alanlar, çakıl çukurlarındaki göller ve kıyı ve benzeri alanlar, özellikle yüzme, kürek çekme ve benzeri amaçlar için insanlar tarafından kullanılması amaçlanan alanlar ve bunların çevresindeki bölgeler. Doğal sularda, çakıl ocaklarındaki göllerde, kıyılarda ve benzeri yerlerde bulunan bu tür alanlar yüzme havuzu olarak kabul edilir;

- Su toplama havzaları ve bunların çevresindeki alanlar

Not: Bu alanlarda, normal kullanımda, elektrik çarpmasının etkisi vücut direncinin azalması ve vücudun toprak potansiyeliyle teması nedeniyle artar.

- Tıbbi kullanım amaçlı yüzme havuzları için özel gereklilikler uygulanabilir. 

Bu standart, mobil donanımın, örneğin havuz temizleme cihazlarının kullanımını kapsamaz.

2026 yılının haziran aylarına doğru bitirilmesi hedeflenen bir güncelleme taslağı(ED4)  çalışması devam etmektedir. Taslak çalışma görüş için  yayınlanmıştır.

a.2) Yüzme havuzları ve benzeri uygulamalardaki aydınlatma aygıtları ile ilgili IEC 60598-2-18 standardı  IEC tarafından ilk olarak  1984 yılında yayınlanmıştır. Standarda daha sonra 1987 yılında AMD1, 1990 yılında AMD2 ekleri yapılmıştır. 1993 yılında da standart güncellenmiş , 1993 yılında güncellenen standard ile ilgili  2011 yılında AMD1 eki ve  2013 yılında bir düzeltme yayınlanmıştır. 2022 yılında IEC 60598-2-18:2022 standardına paralel EN IEC 60598-2-18: 2022  olarak güncellenmiştir.

2024 yılında da  IECEE Test Raporu Formu  IECEE TRF 60598-2-18H:2024 olarak güncellenmiştir. 

b)    ISO  (Organization for Standardization/ Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı)

EN ISO 20380:2017
Halka açık yüzme havuzları - Yüzme havuzlarında boğulma kazalarının tespiti için bilgisayarlı görüntü sistemleri - Güvenlik gereksinimleri ve test yöntemleri

c) CENELEC  ( European Committee for Electrotechnical Standardization/Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi) , CEN European Committee for Standardization/Avrupa Standizasyon Komitesi) 

c.1) Havuzlarla ile ilgili HD 384.7.702 standardı CENELEC tarafından ilk olarak 1991 yılında yayınlanmıştır. Standart daha sonra HD 384.7.702 S2 2002 ve IEC 60364-7-702  standardına  paralel HD 60364-7-702   olarak 2010 yılında  güncellenmiştir.

CENELEC ‘te yürürlükte olan 2010 yılında yayınlanmış olan standart 2002 yılında yayınlanan standardı iptal ederek, onun yerine geçmiştir.

HD 60364-7-702:2010 
Alçak gerilim elektrik tesisatları - Bölüm 7-702: Özel tesisatlar veya konumlar için gereklilikler - Yüzme havuzları ve  fıskiyeli süs havuzları

CENELEC tarafından Standardın güncelleme çalışmalarına da başlanmış olup 2026 yılında  çalışmaların sonuçlandırılması hedeflenmiştir. 

c.2) Yüzme havuzları ve benzeri uygulamalardaki aydınlatma aygıtları ile ilgili EN  60598-2-18 standardı  CENELEC tarafından ilk olarak  1989 yılında yayınlanmıştır. Standarda daha sonra 1991 yılında A2 eki yapılmıştır. 1994 yılında da standart güncellenmiş, 1996 ‘da bir düzeltme ve  2012 ‘de  A1 eki yayınlanmıştır. . ve 2022 yılında IEC 60598-2-18:2022 standardına paralel EN IEC 60598-2-18: 2022  olarak güncellenmiştir. 

EN IEC 60598-2-18: 2022
Aydınlatma aygıtları  - Bölüm 2-18: Özel gereksinimler - Yüzme havuzları ve benzeri uygulamalar için aydınlatma  aygıtları 


d)    TSE (Türk Standartları Enstitüsü

d.1) Havuzlardaki elektrik tesisatları ile ilgili ilgili ilk standart TSE tarafından 1998 yılında IEC 60364-7-702:1997  standardının tercümesi  TS IEC 60364-7-702:1998  standardı olarak yayınlanmıştır. Bu standart 2005 yılında yürürlükten kaldırılmış ve yerine HD.384.7.702 S2 :2002 standardının tercümesi TS HD 384.7.702:2005 olarak yayınlanmıştır. Bu standartta 2011 yılında iptal edilerek yerine HD 60364-7-702:2010 standardına paralel TS HD 60364-7-702 standardı geçmiş olup standart yürürlüktedir. 

TS HD 60364-7-702:2011
Binalarda elektrik tesisatı bölüm 7: Özel tesisat veya mahaller için kurallar kısım 702 - Yüzme havuzları ve diğer havuzlar

d.2) Yüzme havuzları ve benzeri uygulamalardaki aydınlatma aygıtları ile ilgili TSE standardı  IEC 60598-2-18:1984   standardına paralel olarak   1993  yılında yayınlanmıştır. Daha sonra 2001 yılında  EN 60598-2-18:1994  standardına paralel TS 9707 EN 60598-2-18 yayınlanmış ve  dafa sonrada 2012 yılında A1 eki, , 2016 yılında AC düzetmesi yayınlanmıştır. 2002 yılında eski standartlar yürürlükten kaldırılarak  EN  IEC 60598-2-18:2022  standardına paralel     TS EN IEC 60598-2-18  :2022 standardı yayınlanmıştır. 

TS EN IEC 60598-2-18:2022
Aydınlatma armatürleri - Bölüm 2-18: Özel kurallar - Yüzme havuzları ve benzeri yerlerde kullanılan




Sonuç

Elektrik İç tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği Madde 2’de güncel standartlara uyulacağı çok  açık ve net yazmaktadır.TSE kuruluşumuzun havuzların elektrik tesisatları ile ilgili  standart çalışmalarıda yukarıda anlatılmıştır. 

Günümüzde şu anda yürürlükte olan “TS HD 60364-7-702:2011 Binalarda elektrik tesisatı bölüm 7: Özel tesisat veya mahaller için kurallar kısım 702 - Yüzme havuzları ve diğer havuzlar”  standardının gereklerine göre tasarım, malzeme satın alma, uygulama, test ve devreye alma ve periyodik bakım yapılmalıdır. Havuzlarda kullanılan aydınlatma aygıtlarıda   TS EN IEC 60598-2-18:2022  standardı gereklerine göre imal edilmiş olmalıdır. 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımıza  20 yıl önce ve 6 yıl önce gönderilen "Elektrik İç tesisleri Yönetmeliği"  taslak çalışmaları, 6 yıl evvel gönderilen " Elektrik İç tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği" taslak çalışması acilen sonuçlandırılmalıdır. (Bu  taslak çalışmaların  acilen sonuçlandırılmasının can ve mal güvenliği yönünden önemi 12 Kalkınma Planı çalışmalarında da sözlü ve yazılı  olarak  belirtilmiştir.) 

Yazı dizisinin bundan sonraki bölümünde  EN IEC 60364-7-702 standardının içeriği ile ilgili açıklamalara devam edilecektir.